หมอชีวกโกมารภัจจ์ เกิดในเมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ ประเทศอินเดีย เป็นบุตรของ นางสาลวดี หญิงคณิกาผู้มีชื่อเสียงแห่งเมืองราชคฤห์…เมื่อท่านถือกำเนิดขึ้นมา นางสาลวดียังมีอายุน้อย และไม่ทราบว่าบิดาของเด็กเป็นใคร จึงนำเด็กทารกนั้นไปทิ้งไว้ที่กองขยะนอกเมือง …เจ้าชายอภัย พระโอรสของพระเจ้าพิมพิสาร แห่งแคว้นมคธ เสด็จผ่านมาพบและทรงสงสาร จึงโปรดให้นำเด็กนั้นไปเลี้ยงในวัง ตั้งชื่อว่า “ชีวกโกมารภัจจ์”…คำว่า “ชีวก” แปลว่า “ผู้มีชีวิตรอด” (เพราะรอดจากการถูกทิ้ง) “โกมารภัจจ์” แปลว่า “ผู้เลี้ยงดูโดยพระราชกุมาร”