ประวัติพระไภษัชยคุรุไวฑูรย์พุทธเจ้า

พระไภษัชยคุรุไวฑูรย์พุทธเจ้า

พระไภษัชยคุรุไวฑูรย์พุทธเจ้า (Bhaisajyaguru Vaiduryaprabha Tathagata)

ชื่อเต็มในภาษาสันสกฤต: Bhagavan Bhaisajyaguru Vaiduryaprabha Tathagata

แปลเป็นไทยว่า:

“พระผู้มีพระภาคเจ้าไภษัชยคุรุไวฑูรย์ประภาตถาคต”

หมายถึง “พระผู้เป็นครูแห่งโอสถ ผู้มีรัศมีสีน้ำไพฑูรย์ (แลดูดุจแสงฟ้าอมเขียวใสเหมือนพลอยไพฑูรย์)”

ประวัติและความเป็นมา

พระไภษัชยคุรุ เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่งใน โลกธาตุแห่งทิศตะวันออก

เรียกว่า “สุขวิทยาโลกธาตุ” (Vaidurya Nirbhasa Lokadhatu)

พระองค์ทรงเป็นพระพุทธเจ้าผู้เปี่ยมด้วย พระเมตตาในการรักษาโรคทั้งกายและใจ ของสัตว์โลก

พระองค์ทรงปรากฏครั้งแรกในคัมภีร์มหายาน ชื่อว่า

“ไภษัชยคุรุไวฑูรย์ประภาตถาคตปูรฺวปฺรณิธานสูตร”

หรือเรียกสั้นๆ ว่า “พระสูตรพระไภษัชยคุรุ”

(ภาษาจีน: 藥師琉璃光如來本願功德經 / Yàoshī Liúlíguāng Rúlái Běnyuàn Gōngdé Jīng)

ปณิธาน 12 ประการ

ปณิธาน 12 ประการของพระไภษัชยคุรุ

พระองค์ทรงตั้ง “ปณิธาน 12 ประการ” ก่อนตรัสรู้ เพื่อช่วยเหลือสรรพสัตว์ให้พ้นจากทุกข์ ได้แก่

  1. ให้สัตว์โลกมีร่างกายงดงามดุจพระองค์
  2. ให้สัตว์โลกมีจิตบริสุทธิ์ ปราศจากกิเลส
  3. ให้สัตว์โลกมีปัจจัยอุดมสมบูรณ์
  4. ให้ผู้หลงผิดได้กลับใจในธรรม
  5. ให้ผู้รักษาศีลมั่นคง ได้รับผลบุญและปัญญา
  6. ให้สัตว์ทั้งหลายหายจากโรคภัยทั้งปวง
  7. ให้ผู้ทุกข์ยากพ้นจากความลำบาก
  8. ให้สตรีที่ประสงค์เกิดเป็นชายได้สมปรารถนา
  9. ให้สัตว์ทั้งหลายพ้นจากเคราะห์และโทษภัย
  10. ให้สัตว์ที่ตกในโลกอบายได้พ้นทุกข์
  11. ให้สัตว์ทั้งหลายได้รับอาหารและเครื่องนุ่งห่มครบถ้วน
  12. ให้สัตว์โลกได้รับความสุขและหลุดพ้นจากความมืดมน

รูปกายของพระองค์

พระวรกายมีสี น้ำเงินใสดังพลอยไพฑูรย์

พระหัตถ์ข้างซ้ายทรงถือ บาตรยา (ภาชนะบรรจุโอสถหรือผลสมอ)

พระหัตถ์ข้างขวาทรงถือ ผลสมอ (ผลยารักษาโรค) หรือแสดงปาง “ประทานอภัย”

มักประทับนั่งบนบัลลังก์ดอกบัว สงบนิ่งในสมาธิ

ความหมายทางธรรม

พระไภษัชยคุรุสื่อถึง “การเยียวยา” ไม่เพียงแต่โรคทางกาย แต่หมายถึง

การรักษาโรคทางใจ – ความโลภ โกรธ หลง ความเศร้า และกรรมเก่าที่ทำให้เกิดความทุกข์

เมื่อระลึกถึงพระนามของพระองค์ หรือสวด “มนต์พระไภษัชยคุรุ”

เชื่อว่าจะช่วย ชำระจิตใจให้สงบ และ เสริมสุขภาพกายใจให้แข็งแรง

การบูชา

นิยมบูชาพระไภษัชยคุรุด้วยของสีน้ำเงินหรือน้ำเงินอมเขียว เช่น

เทียนหรือดอกไม้สีน้ำเงิน

น้ำสะอาดหนึ่งถ้วย (แทนโอสถ)

ผลไม้รสเย็น เช่น สาลี่ แอปเปิ้ล หรือองุ่น

วันประจำพระองค์: วันพุธ

ทิศประจำพระองค์: ทิศตะวันออก

คาถาบูชา

ภาษาสันสกฤต:

Tadyathā: Om Bhaisajye Bhaisajye Maha Bhaisajye Bhaisajye Rāja

Samudgate Svāhā

คำแปล:

“ขอนอบน้อมแด่พระผู้เป็นเจ้าแห่งโอสถ พระผู้ยิ่งใหญ่แห่งการเยียวยา

ผู้ทรงบังเกิดขึ้นแล้วในฐานะราชาแห่งโอสถ ขอความสำเร็จจงมีแด่ข้าพเจ้าเถิด”

"พระไภษัชยคุรุ" ในศิลปะและพระเครื่อง

ในประเทศไทยนิยมสร้างพระเครื่องหรือเหรียญ “พระไภษัชยคุรุ” ไว้เป็นเครื่องราง

เชื่อว่าช่วยให้ สุขภาพแข็งแรง ปลอดภัยจากโรคภัย อุบัติเหตุ และเคราะห์หนัก

บางรุ่นจะมี “พระหมอชีวกโกมารภัจจ์” อยู่ด้านหลัง หรือร่วมปรากฏในเหรียญ

เพื่อเสริมพลังแห่ง “การรักษา” ทั้งทางกายและจิตใจ

Scroll to Top